Thủ tướng Lê Minh Hưng: Ưu tiên nguồn lực, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược

Ngày 22/4, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ về thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và các kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ về thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cùng dự có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; các Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Nguyễn Văn Thắng; Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; lãnh đạo một số bộ, ngành, cơ quan.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, thời gian qua, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã được thực hiện quyết liệt, đạt nhiều kết quả tích cực, bước đầu tạo chuyển biến rõ nét, được người dân và doanh nghiệp ghi nhận, ủng hộ.

Theo đó, trong năm 2025 và quý I/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu, trình Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 10 luật và 1 nghị quyết, 35 nghị định, 60 quyết định.

Về phát triển công nghệ chiến lược và hệ sinh thái KHCN, đã ban hành 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 sản phẩm công nghệ chiến lược. Năm 2025 có 53 tổ chức KHCN đạt trình độ khu vực và quốc tế, 6 khu công nghệ cao, tỉ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt gần 50%; Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, hệ sinh thái khởi nghiệp đứng thứ 55 thế giới.

Về hạ tầng số, đến cuối tháng 3/2026, tỉ lệ phủ sóng mạng 5G theo dân số là 91,9% với trên 22,4 triệu thuê bao; tốc độ Internet di động đứng thứ 14 thế giới, tốc độ internet cố định xếp thứ 9 thế giới; hạ tầng IPv6 đứng thứ 7 thế giới.

Về kinh tế số, Chính phủ số, xã hội số, số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng mạnh, thêm 1.394 doanh nghiệp. Xuất khẩu sản phẩm công nghệ số ước đạt trên 45 tỷ USD, tăng 32,2%; kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số ước đạt 172 tỷ USD; quy mô thương mại điện tử đạt 36 tỷ USD (gấp 3 lần năm 2020).

Tổng kinh phí cho lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số năm 2026 được Quốc hội phê chuẩn là 65.020 tỷ đồng (30.720 tỷ đồng chi thường xuyên và 34.300 tỷ đồng chi đầu tư phát triển). Đến nay đã phân bổ được 92,27% chi thường xuyên, 68,58% chi đầu tư; còn lại đang tiếp tục rà soát để phân bổ.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Nghị quyết 57 là định hướng chiến lược, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng; việc tổ chức thực hiện phải quyết liệt, thực chất, hiệu quả hơn, theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương.

Thủ tướng đánh giá cao sự cố gắng, nỗ lực thời gian qua của Bộ Khoa học và Công nghệ trong tham mưu, tổ chức triển khai Nghị quyết 57, thể chế, cơ chế chính sách cơ bản được hoàn thiện; thúc đẩy phát triển hạ tầng, công nghệ; KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ, rộng khắp, lan tỏa tới hầu hết các ngành, lĩnh vực và mọi mặt đời sống.

Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng chậm, muộn trong triển khai nhiệm vụ; thể chế, cơ chế, chính sách trên một số lĩnh vực còn bất cập; một số văn bản hướng dẫn các luật chưa được ban hành; cơ chế huy động nguồn lực xã hội, hợp tác công tư, đặt hàng, giao nhiệm vụ, khoán chi, sử dụng quỹ còn vướng mắc.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Liên kết giữa nghiên cứu, ứng dụng, đào tạo và thị trường còn yếu; việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, phát triển thị trường KHCN chưa đạt yêu cầu.

Hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, công nghệ chiến lược, nhân lực chất lượng cao còn những điểm nghẽn lớn; việc hình thành hệ sinh thái dữ liệu, chia sẻ dữ liệu, sử dụng dữ liệu để phục vụ quản trị, điều hành, phát triển kinh tế-xã hội còn chưa đồng bộ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ rõ các định hướng quan trọng thời gian tới. Theo đó, phải ưu tiên nguồn lực, tăng tỉ trọng chi phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ cao, công nghệ lõi trong tổng chi ngân sách hằng năm cho KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết 57 yêu cầu bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số).

Đổi mới tư duy quản lý, chuyển trọng tâm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp từ đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả đầu ra; tháo gỡ dứt điểm rào cản gắn với việc chấp nhận rủi ro có kiểm soát, trọng tâm vào cơ chế quản lý, tài chính, đầu tư và tăng tính tự chủ cho đơn vị sự nghiệp KHCN.

Làm chủ công nghệ lõi, ưu tiên tiếp thu, chuyển giao và làm chủ các công nghệ nền tảng, công nghệ tiên tiến, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ số; quản lý, thúc đẩy phát triển tài sản số, tiền kỹ thuật số lành mạnh, hiệu quả.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, đặc biệt là kinh tế số với các chỉ tiêu: Tỉ trọng kinh tế số trong GDP đạt 30%; tỉ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo trong tổng số doanh nghiệp đạt trên 40%; tăng trưởng bình quân doanh số thương mại điện tử đạt 23-25%. Bảo đảm thực hiện 100% dịch vụ công đủ điều kiện trực tuyến toàn trình. Đồng thời, đào tạo, phát triển nhân lực chất lượng cao cho KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

 Phải có hành động đột phá trong năm 2026

Thủ tướng nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương: "Năm 2026 phải có hành động đột phá về KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phải lấy kết quả thực chất làm thước đo, lấy chỉ số đánh giá, xếp hạng và công khai định kỳ làm công cụ thúc đẩy thi đua, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện".

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát toàn bộ các nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 193 của Quốc hội, các Nghị quyết của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57, các kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ, gần nhất là kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 22-TB/CQTTBCĐ; trên cơ sở đó có kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể, lãnh đạo Bộ phải trực tiếp chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, hạn chế tối đa việc chậm, muộn thực hiện các nhiệm vụ.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Về các nhiệm vụ phải hoàn thành ngay trong tháng 4/2026, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thành 16 nhiệm vụ đang quá hạn; khẩn trương trình ban hành 3 nghị định, 2 quyết định của Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo.

Rà soát và hoàn thiện Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo hướng tinh gọn, tập trung vào những lĩnh vực có ý nghĩa quyết định đối với phát triển đất nước cả trước mắt và lâu dài. Phối hợp với các bộ, ngành lựa chọn ngay một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược trọng tâm gắn với bài toán lớn quốc gia để triển khai ngay với lộ trình cụ thể và kết quả đo lường được. Thành lập Tổ công tác điều phối liên ngành, thiết lập cơ chế chỉ đạo và điều phối thống nhất để tổ chức triển khai các chương trình phát triển công nghệ chiến lược, nhất là điều phối giữa các doanh nghiệp, nhà trường, cơ sở nghiên cứu, tránh lãng phí nguồn lực.

Phối hợp với Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, hoàn thiện, trình ban hành văn bản hướng dẫn về tiêu chí, trình tự, thủ tục, nội dung liên quan đến sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước cho các dự án KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Trong đó, lưu ý chuyển từ cơ chế cấp phát sang cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ theo kết quả đầu ra; thiết lập cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát (sandbox) trong nghiên cứu.

Về các nhiệm vụ phải hoàn thành trong Quý II/2026, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan trong xây dựng Nghị quyết về mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Hội nghị Trung ương 3 xem xét, quyết định.

Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ ngành phải hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật trong quý II.

Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan rà soát, đánh giá, đề xuất cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông, cũng như các khung kiến trúc cấp quốc gia phục vụ chuyển đổi số, hoàn thành trong tháng 5/2026; đề xuất cập nhật danh mục các nền tảng số quốc gia, nền tảng số dùng chung, kiên quyết loại bỏ các nền tảng chồng lấn, kém hiệu quả, hoàn thành trong tháng 5/2026; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược chuyển đổi số quốc gia đến năm 2035, Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số, Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, hoàn thành trong tháng 6/2026; trình Chính phủ ban hành cơ chế tài chính đặc thù, tổ chức, quản lý, sử dụng và giám sát Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, hoàn thành trong tháng 6/2026.

Thủ tướng yêu cầu tập trung tái cấu trúc hạ tầng nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Quyết liệt thực hiện tái cấu trúc 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; ban hành cơ chế đột phá cho Sàn giao dịch KHCN: Hỗ trợ chi phí định giá tài sản trí tuệ, chi phí đăng ký sở hữu trí tuệ; lập các tổ công tác hỗ trợ trực tiếp một vài sáng kiến đột phá để tạo niềm tin lan tỏa cho xã hội; khẩn trương ban hành tiêu chí công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, hoàn thành trong tháng 5/2026.

Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng, trình ban hành Chiến lược Chuyển đổi trí tuệ nhân tạo quốc gia; xây dựng và triển khai Nền tảng Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, hoàn thành trong tháng 6/2026.

Về một số nhiệm vụ trọng tâm khác, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung thực hiện các Đề án trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, các nhiệm vụ trong Chương trình công tác năm 2026 và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Theo Báo chính phủ