Đô thị vệ tinh tạo xung lực phát triển mới

Đô thị vệ tinh, với phân cấp chức năng rõ ràng theo từng thế mạnh, được xác định là “hệ xương sống” trong cấu trúc không gian phát triển của thành phố Đà Nẵng.

Di sản Văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh NGUYỄN ANH CƯỜNG)

Hiện nay, Đà Nẵng đang tập trung đồng bộ quy hoạch trước đây của tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, bảo đảm tính liên thông, kế thừa và thống nhất trong tổ chức không gian đô thị.

Điều chỉnh quy hoạch trong không gian mở

Việc hình thành các đô thị vệ tinh gắn với công nghiệp, dịch vụ, du lịch, logistics và đô thị sinh thái sẽ góp phần giãn áp lực cho khu vực trung tâm, mở rộng dư địa tăng trưởng và khai thác hiệu quả các nguồn lực.

Tính chất đô thị của thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập là đô thị sinh thái, thông minh; gắn với khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm công nghiệp, logistics, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thành phố du lịch, đáng sống.

Đà Nẵng được định vị là trung tâm liên kết vùng, giữ vai trò tiên phong trong dẫn dắt đổi mới sáng tạo và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với khu vực miền trung và cả nước. Đô thị phát triển gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị di sản vật thể, phi vật thể, di sản thiên nhiên, đồng thời hướng tới hình thành các giá trị di sản đương đại, tạo bản sắc riêng trong tiến trình hiện đại hóa.

Với vị thế là cực tăng trưởng của miền trung, Đà Nẵng đóng vai trò trung tâm kinh tế-xã hội, khoa học-công nghệ của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền trung, là đầu tàu triển khai hiệu quả Nghị quyết số 26-NQ/ TW ngày 3/11/2022 của Bộ Chính trị “Về phát triển kinh tế- xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Việc kết nối, phát huy thế mạnh bổ trợ giữa Đà Nẵng (dịch vụ, tài chính, công nghệ thông tin, du lịch) và Quảng Nam (công nghiệp cơ khí, Khu kinh tế mở Chu Lai, nông nghiệp công nghệ cao) sẽ hình thành một cực tăng trưởng đa ngành, tạo động lực phát triển bền vững cho toàn khu vực.

Theo dự thảo điều chỉnh quy hoạch, mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là xây dựng thành phố Đà Nẵng sinh thái, giàu bản sắc, khu vực đô thị hiện đại, thông minh, năng động; khu vực nông thôn trù phú, đời sống nhân dân văn minh, chất lượng cao, là một trong những trung tâm kinh tế-xã hội lớn của cả nước và khu vực Đông Nam Á, đóng vai trò là trung tâm quốc gia và khu vực ở nhiều lĩnh vực.

Tầm nhìn đến năm 2050, thành phố Đà Nẵng là thành phố sinh thái, thông minh, kết cấu hạ tầng hoàn thiện, hiện đại, môi trường sống an toàn, trong lành, chất lượng cao; là trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, trung tâm logistics cấp quốc gia và quốc tế, là thành phố du lịch đáng sống, đẳng cấp khu vực châu Á.

Các chuyên gia cho rằng, định hướng phát triển không gian khu vực đô thị trung tâm của thành phố được xác lập theo hướng gia tăng giá trị, nâng cao sức hấp dẫn, tính đặc trưng và bản sắc riêng của một đô thị biển-sông-núi. Cần tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, chỉnh trang, tái thiết và phát triển đô thị theo mô hình hiện đại, sinh thái và thông minh. Định hướng không gian đô thị cần xác định cụ thể quy mô, tính chất, chức năng các khu vực Đô thị nén, đô thị tập trung, đô thị vùng biên và đô thị vệ tinh. Trong đó định hướng “nén” không gian phát triển hiện hữu của lõi đô thị Đà Nẵng (cũ), phát triển các đô thị vệ tinh với chức năng chuyên biệt để bổ trợ, giảm tải cho đô thị lõi. Việc chọn lựa trục kinh tế “xương sống” trong các đô thị vệ tinh để làm điểm tựa kết nối quy hoạch chung.

Không gian trung tâm đô thị ưu tiên khai thác mạnh mẽ lợi thế cảnh quan sông Hàn, Thu Bồn, hệ thống vịnh-biển và mạng lưới hồ tự nhiên, gắn với phát triển các ngành kinh tế dịch vụ-du lịch-thương mại biển. Xây dựng hệ thống hạ tầng xanh đa chức năng như giao thông thủy, hành lang thoát nước-điều hòa khí hậu, không gian mở công cộng, công viên ven sông-ven biển nhằm tạo dựng bản sắc cảnh quan đô thị biển đặc trưng của Đà Nẵng.

Sau hợp nhất, Đà Nẵng mới tiếp tục được kế thừa định hướng phát triển cùng các cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương ban hành cho thành phố trước đây. Việc thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính trên cả nước không chỉ là một yêu cầu về mặt quản lý, mà còn là cơ hội để rà soát, đánh giá lại toàn bộ bức tranh phát triển của thành phố. Rà soát, điều chỉnh những nội dung thật sự cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế thành phố sau hợp nhất, với cách tiếp cận có chọn lọc, thống nhất trong tư duy phát triển.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Kỳ Minh

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Kỳ Minh: Sau hợp nhất, Đà Nẵng mới tiếp tục được kế thừa định hướng phát triển cùng các cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương ban hành cho thành phố trước đây. Việc thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính trên cả nước không chỉ là một yêu cầu về mặt quản lý, mà còn là cơ hội để rà soát, đánh giá lại toàn bộ bức tranh phát triển của thành phố. Rà soát, điều chỉnh những nội dung thật sự cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế thành phố sau hợp nhất, với cách tiếp cận có chọn lọc, thống nhất trong tư duy phát triển.

Tiến sĩ Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho biết, Đà Nẵng cần rà soát lại các chỉ tiêu quy mô dân số và phân loại đô thị và cần tính toán thận trọng các kịch bản dân số đến năm 2045 để bảo đảm tính khả thi. Đồng thời, việc xác định các đô thị loại 2 phải bám sát tiêu chí về quy mô dân số, tránh đưa ra những mục tiêu khó thực hiện. Quy hoạch cần làm rõ chức năng từng đô thị, khu vực như hành chính, công nghiệp, dịch vụ, du lịch…

Đồng bộ quy hoạch, hài hòa không gian phát triển

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cho biết, một trong các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mà Đảng bộ thành phố đặt ra trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố là thực hiện hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù; tháo gỡ vướng mắc, phát triển mạnh kinh tế tư nhân, huy động các nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.

Thành phố cần đồng bộ trong quy hoạch, bảo đảm phát triển hài hòa, khai thác hiệu quả tiềm năng của vùng đông, tây. Phát triển đô thị theo hướng thông minh, xanh, bền vững... Nghiên cứu mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, công nghệ thông tin, viễn thông khu vực miền núi, giảm chênh lệch với khu vực đồng bằng; sắp xếp dân cư gắn với ổn định sản xuất, phát triển du lịch sinh thái; mở rộng hệ thống giao thông liên xã, liên thôn, thủy lợi nhỏ, điện lưới quốc gia.

Việc hợp nhất Quảng Nam và Đà Nẵng đã tạo thế mở khác hẳn cho thành phố Đà Nẵng hiện tại mở ra không gian phát triển theo chiều cao lẫn chiều rộng. Một điểm nhấn quan trọng của Đà Nẵng là khu thương mại tự do nhưng cần cách tiếp cận phù hợp với xu thế biến động kinh tế toàn cầu hiện tại. Cần xem xét mở rộng, bổ sung vị trí khu thương mại tự do đến Khu kinh tế mở Chu Lai.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng kinh tế Việt Nam

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng kinh tế Việt Nam khẳng định: Việc hợp nhất Quảng Nam và Đà Nẵng đã tạo thế mở khác hẳn cho thành phố Đà Nẵng hiện tại mở ra không gian phát triển theo chiều cao lẫn chiều rộng. Một điểm nhấn quan trọng của Đà Nẵng là khu thương mại tự do nhưng cần cách tiếp cận phù hợp với xu thế biến động kinh tế toàn cầu hiện tại. Cần xem xét mở rộng, bổ sung vị trí khu thương mại tự do đến Khu kinh tế mở Chu Lai.

Nhìn từ đô thị lõi trung tâm hiện nay, Đà Nẵng sẽ xác lập các đô thị vệ tinh, với mục tiêu xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, đô thị thông minh-xanh-đáng sống, trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ, giáo dục chất lượng cao của cả nước và khu vực Đông Nam Á, là hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm miền trung-Tây Nguyên.

nhandan.vn