Công bố các luật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Vừa qua (05/01/2026), Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật vừa được Quốc hội khóa XV thông qua.

Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: Trung tâm Truyền thông KH&CN (Bộ KH&CN)

Trong đó, các luật do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng được đánh giá có vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, qua đó nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo nội dung được công bố, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ gồm 3 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2026. Luật được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về chuyển giao công nghệ theo hướng đồng bộ, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và xu thế quốc tế. Các nội dung trọng tâm gồm tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, mở rộng các chính sách ưu đãi và hỗ trợ cho hoạt động chuyển giao, làm chủ và nghiên cứu – phát triển công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển thị trường khoa học và công nghệ minh bạch, chuyên nghiệp.

Luật Trí tuệ nhân tạo gồm 8 chương, 35 điều, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. Luật thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất cho việc phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm phát triển an toàn, có trách nhiệm và vì con người; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa trí tuệ nhân tạo, đồng thời tạo điều kiện cho hợp tác và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực này.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2026 với 3 điều. Luật bổ sung các quy định về cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện hoạt động sở hữu trí tuệ; thúc đẩy khai thác và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ, bảo hộ đối tượng mới.

Bên cạnh đó, Luật Công nghệ cao gồm 6 chương, 27 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật quy định về hoạt động công nghệ cao, chính sách và biện pháp khuyến khích phát triển công nghệ cao và công nghệ chiến lược; tập trung nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ; tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp; đồng thời quy định các chính sách ưu đãi và cơ chế đặc thù đối với doanh nghiệp và nguồn nhân lực trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Đối với Luật Chuyển đổi số, luật gồm 8 chương, 48 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia; xác định việc quản lý, điều hành trên môi trường số là mặc định, trên giấy là ngoại lệ. Luật thiết lập khung pháp lý thống nhất cho việc hình thành quốc gia số, phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số; đồng thời quy định cơ chế điều phối quốc gia về chuyển đổi số, cơ chế về tài chính, nhân lực và đánh giá kết quả chuyển đổi số. Luật cũng tuyên hủy Luật Công nghệ thông tin.

Việc công bố những luật nêu trên là cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm tính thống nhất, liên thông của các luật chuyên ngành và tháo gỡ những khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện./.

Thảo Nguyên