Cần cơ chế đặc thù để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, phát triển giáo dục vùng biên giới

Sáng 21/4, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên thảo luận ở hội trường về phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở GD-ĐT Đắk Lắk đã đóng góp ý kiến tập trung vào các giải pháp đột phá để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, tháo gỡ điểm nghẽn nguồn vốn cho trường học biên giới và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đảm bảo tăng trưởng hai con số

Phát biểu trong phiên thảo luận tại hội trường, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân nhấn mạnh niềm tin của cử tri và nhân dân vào sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng; sự đồng hành của Quốc hội; sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ gắn với các cụm từ “chính quyền địa phương 2 cấp”, tăng trưởng “2 con số” , từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; từ “tốt trong văn bản” sang “tốt trong cuộc sống”.

Theo đại biểu, đây không phải là khẩu hiệu mà là mệnh lệnh từ trái tim thôi thúc phải hành động nhanh hơn nữa, hiệu quả cao hơn nữa mới hiện thực được khát vọng về Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên vươn mình.

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở GD-ĐT Đắk Lắk phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về các giải pháp đảm bảo tăng trưởng 2 con số, đại biểu đề nghị tập trung đẩy nhanh tiến độ thể chế hóa các nghị quyết, kết luận, chính sách mới của Đảng, Quốc hội song song với việc rà soát, sửa đổi hệ thống chính sách pháp luật hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, sát thực tiễn.

Cùng với đó, khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành Luật, Nghị quyết đã có hiệu lực.

Để đảm bảo tiến độ thể chế hóa, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm đến việc bố trí đội ngũ công chức làm công tác pháp chế tại các bộ ngành, cấp tỉnh và cấp xã đảm bảo đủ về biên chế và đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ.

Bổ sung nguồn vốn xây dựng trường học vùng biên giới

Một trong những nội dung trọng tâm được đại biểu Lê Thị Thanh Xuân đề cập là việc triển khai Thông báo kết luận số 81 của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng trường học tại các xã biên giới đất liền.

Đại biểu nêu rõ, theo báo cáo của Chính phủ, đã có 121/248 trường được khởi công xây dựng và 108 trường sẽ hoàn thành vào tháng 8/2026. Trong nhiệm vụ giải pháp của Chính phủ có xác định nhiệm vụ “Bảo đảm tiến độ thi công các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới”. Việc hoàn thành đầu tư, xây dựng các trường cũng sẽ góp phần vào tăng trưởng 2 con số.Tuy nhiên, hiện các địa phương vẫn gặp khó khăn về việc đảm bảo nguồn vốn để triển khai công trình. Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT trình Bộ Chính trị, tổng nhu cầu là 37.000 tỷ đồng, năm 2025 Bộ Tài chính đã trình cấp thẩm quyền cân đối bố trí 20.000 tỷ đồng, năm 2026 bố trí 17.000 tỷ đồng (nội dung này được tổng hợp tại phụ kèm báo cáo 150 của Chính phủ).

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân cho biết: Từ thực tế của Đắk Lắk và qua trao đổi với các địa phương khác cho thấy, nguồn vốn này chưa đảm bảo để hoàn thành các công trình, lí do là việc đề xuất quy mô, nguồn vốn đầu tư giai đoạn đầu yêu cầu thực hiện gấp, trước khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 298 về Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện thông báo kết luận số 81 của Bộ chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới nên chưa tính toán hết nhu cầu đảm bảo yêu cầu theo tinh thần Thông báo kết luận số 81 và Nghị quyết 298.

Vì vậy trong quá trình triển khai gặp vướng mắc khó khăn khách quan liên quan đến địa chất, địa hình phức tạp, nhất là trong tháng 3 và 4, giá xăng dầu tăng dẫn đến giá nguyên vật liệu, nhân công tăng cao... đã làm tăng tổng mức đầu tư, vượt khả năng tự cân đối của các địa phương.

Đại biểu đề nghị Chính phủ quan tâm, chỉ đạo Bộ GD-ĐT, Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, tổng hợp nhu cầu các địa phương báo cáo cấp có thẩm quyền bổ sung nguồn vốn đầu tư đảm bảo kinh phí hoàn thành các công trình này. Đồng thời, đề nghị Chính phủ quan tâm đảm bảo kinh phí vận hành sau khi trường đi vào hoạt động, tính sơ bộ nhu cầu vận hành trường với quy mô 1.000 học sinh cần khoảng 27 tỷ đồng/năm, không kể các chế độ của học sinh (trong đó gồm tiền lương và các khoản đóng góp khoảng 24 tỷ + với 3 tỷ chi thường xuyên).

Đại biểu tham dự phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Để các địa phương có cơ sở cân đối bổ sung các chính sách, kinh phí đáp ứng yêu cầu hoạt động của các nhà trường, tránh làm giảm mục đích, ý nghĩa của việc đầu tư các công trình quan trọng này, đại biểu đề nghị Chính phủ sớm ban hành Nghị định hướng dẫn về chế độ chính sách đối với học sinh và giáo viên của trường Phổ thông nội trú liên cấp.

Đánh giá mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau thời gian vận hành

Đề cập đến mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo việc rà soát, đánh giá mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau thời gian vận hành để quy định khung vị trí việc làm của các cơ quan cấp tỉnh và chính quyền cấp xã.

Cùng với đó, quan tâm đến chế độ chính sách, chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc và đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; việc phân cấp phân quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã đảm bảo hiệu quả quản lý và phù hợp với thực tiễn, nhất là đối với các đơn vị chuyên biệt, đặc thù.

Nêu ví dụ về việc quản lí các trường phổ thông nội trú trung học cơ sở và trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, hiện phân cấp cho chính quyền cấp xã rất bất cập và khó khăn, đại biểu cho biết: Do phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã chỉ có một chuyên viên nhưng phải thực hiện nhiệm vụ liên quan tới 7 sở, ngành cấp tỉnh. Nếu tiếp tục phân cấp cho xã, đề nghị đảm bảo đội ngũ và cơ cấu phòng chuyên môn cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ…