Đại biểu Bùi Thanh Toàn đề xuất nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ trong phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chiều ngày 9/11/2026, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cùng một số dự án luật quan trọng khác.

Tham gia thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk đã đóng góp 4 nhóm ý kiến, tập trung vào việc hoàn thiện quy định pháp luật, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk

Đề xuất hoàn thiện quy định để theo kịp sự phát triển của công nghệ

Đối với khoảng trống trong định nghĩa và xử lý các loại thiết bị thuốc lá lai (hybrid), đại biểu Bùi Thanh Toàn cho rằng, cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, các sản phẩm, thiết bị mô phỏng hành vi hút thuốc ngày càng đa dạng, tiềm ẩn nguy cơ lách các quy định pháp luật hiện hành. Đại biểu đề nghị bổ sung định nghĩa đối với các thiết bị, dụng cụ hoặc hỗn hợp chất lỏng, thảo mộc được thiết kế nhằm tạo khói, hơi để hít, có cơ chế mô phỏng việc hút thuốc lá, không phân biệt có chứa nicotine hay không. Qua đó, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, ngăn chặn các sản phẩm biến tướng, hướng đến bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là giới trẻ.

Đối với quy định cấm bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động, đại biểu đề xuất cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn trên cơ sở ứng dụng công nghệ hiện đại. Theo đó, thay vì cấm tuyệt đối, cần xem xét quy định cấm đối với máy bán hàng tự động không tích hợp công nghệ xác thực độ tuổi người mua. Đại biểu gợi mở việc nghiên cứu, thí điểm các máy bán hàng tự động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ nhận diện sinh trắc học hoặc xác thực thông qua VNeID tại những địa điểm công cộng được kiểm soát. Giải pháp này vừa góp phần ngăn chặn người dưới 18 tuổi tiếp cận các sản phẩm bị hạn chế độ tuổi, vừa hỗ trợ kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa.

Quan tâm tính giáo dục và trách nhiệm bảo vệ môi trường

Bên cạnh các giải pháp công nghệ, đại biểu Bùi Thanh Toàn cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế xử lý phù hợp đối với thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Theo đại biểu, việc áp dụng hình thức phạt tiền đối với học sinh có thể thiếu tính khả thi, trong khi các biện pháp kỷ luật nghiêm khắc có nguy cơ ảnh hưởng đến tâm lý và tương lai của các em. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc ưu tiên các biện pháp mang tính giáo dục, như lao động công ích cộng đồng, tham gia chương trình tư vấn, cai nghiện thay vì chỉ tập trung vào xử phạt hành chính.

Một nội dung đáng chú ý khác được đại biểu đề cập là việc xử lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các linh kiện, dung dịch bị thu giữ. Đại biểu cho rằng, các sản phẩm này có thể chứa pin Lithium và hóa chất độc hại, do đó việc tiêu hủy cần tuân thủ quy trình xử lý chất thải nguy hại nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Đại biểu kiến nghị bổ sung quy định về trách nhiệm chi trả chi phí kiểm định, tiêu hủy tang vật đối với người có hành vi vi phạm; đồng thời có cơ chế bảo đảm kinh phí trong trường hợp không xác định được người vi phạm.

Kết thúc phần phát biểu, đại biểu Bùi Thanh Toàn nhấn mạnh, để Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá thực sự đi vào cuộc sống, cần kết hợp hài hòa giữa sự nghiêm minh của pháp luật, tính linh hoạt của công nghệ và tính nhân văn trong giáo dục. Những ý kiến đóng góp được đại biểu đưa ra với mong muốn các quy định của dự thảo Luật tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện, bảo đảm tính khả thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.