Nghị quyết số 80: Khai phá mạnh mẽ nguồn lực văn hóa

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam vừa được ban hành được đánh giá là sự nâng cấp toàn diện vai trò của văn hóa so với các văn kiện trước đây; thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng ta trong việc đưa văn hóa thật sự trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Đua thuyền rồng trong Lễ hội sông nước Tam Giang. Ảnh: Dương Thanh Xuân

Với quan điểm xuyên suốt: Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực hiện, từ đời sống thực đến không gian số, Nghị quyết đề ra mục tiêu đến năm 2030 xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát triển mạnh các ngành công nghiệp văn hóa; thu hẹp chênh lệch trong thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền; từng bước hình thành các thương hiệu văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo có tầm vóc khu vực và quốc tế.

Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển; văn hóa trở thành sức mạnh mềm nổi bật, góp phần khẳng định vị thế Việt Nam là quốc gia phát triển, có thu nhập cao.

Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, để nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh.

Nhìn từ góc độ của Nghị quyết 80 khi chính thức xác lập văn hóa là nguồn lực quan trọng, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững, tỉnh Đắk Lắk đang đứng trước một “cơ hội vàng” để phát huy tiềm năng, lợi thế của một địa phương giàu bản sắc văn hóa. Đặc biệt, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, kho tàng văn hóa của Đắk Lắk được bổ sung thêm phong phú và đa dạng hơn, với những nét văn hóa đặc trưng của vùng cao nguyên và miền duyên hải. Đắk Lắk hội tụ đầy đủ những điều kiện thuận lợi để “xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng” mà nghị quyết đề cập.

Với sự mở đường từ Nghị quyết 80, Đắk Lắk có bệ phóng rất vững chắc để phát triển công nghiệp văn hóa từ chính bản sắc của mình, hình thành nên các sản phẩm văn hóa kết hợp du lịch độc đáo, xây dựng các thương hiệu văn hóa quốc gia. Đơn cử, với hai di sản được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và Nghệ thuật bài chòi, Đắk Lắk có thể xây dựng các sản phẩm văn hóa - du lịch trải nghiệm đặc sắc, khác biệt và nguyên bản, kết hợp hài hòa giữa di sản văn hóa (nghệ thuật diễn xướng, nghi lễ, lễ hội), di sản tự nhiên và di sản ẩm thực, thủ công.

Trên nền tảng một vùng đất có truyền thống trồng cà phê cùng di sản văn hóa phi vật thể “Tri thức trồng và chế biến cà phê” là lợi thế để tỉnh xây dựng các chuỗi giá trị văn hóa - du lịch từ cà phê. Như PGS.TS Nguyễn Thị Phương Châm (Viện Nghiên cứu văn hóa) gợi ý, “thủ phủ” cà phê Đắk Lắk hoàn toàn có thể khai thác các giá trị văn hóa cà phê kết hợp với du lịch tạo nên những sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc, riêng có như: du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái ở các vùng trồng cà phê; du lịch canh nông; du lịch khoa học; du lịch trải nghiệm (chăm sóc, thu hái, chế biến, pha chế cà phê); du lịch ký ức (gắn với các quán cà phê xưa cũ)…

Nghi thức nghinh Ông trong lễ cầu ngư ở làng biển Hòa Thạnh, xã Xuân Cảnh. Ảnh: Dương Thanh Xuân

Đặc biệt, một trong những yêu cầu Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra là “phát triển văn học nghệ thuật xứng tầm với lịch sử, văn hóa dân tộc và tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới” sẽ mang lại cho đội ngũ văn nghệ sĩ nhiều cơ hội để phát huy tốt nhất vai trò và sứ mệnh của mình.

Bà Niê Thanh Mai, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk kỳ vọng: “Tôi tin tưởng rằng Nghị quyết 80 sẽ tạo được sự bùng nổ về số lượng tác giả, chất lượng tác phẩm. Là văn nghệ sĩ của tỉnh Đắk Lắk - nơi sở hữu kho tàng đồ sộ của sử thi, trường ca, nền âm nhạc đặc sắc với không gian văn hóa cồng chiêng đậm đặc, đa dạng, chúng tôi mong muốn đưa văn hóa các dân tộc Tây Nguyên vào các tác phẩm văn học - nghệ thuật. Chúng tôi cũng muốn hình ảnh của địa phương, tác phẩm của mình không chỉ xuất hiện trong nước mà còn vượt ra khỏi biên giới, thu hút đông đảo khách du lịch, những người yêu văn hóa đến với vùng đất của mình. Tôi rất tâm huyết với mục tiêu về đào tạo, đãi ngộ nhân tài trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật; đặt hàng sáng tác các công trình văn hóa, tác phẩm văn học có giá trị cao về tư tưởng, nội dung. Vì vậy, rất mong qua việc thực hiện Nghị quyết 80, các chương trình bồi dưỡng sáng tác các lĩnh vực văn học nghệ thuật sẽ được tổ chức thường xuyên, liên tục ở các chuyên ngành: âm nhạc, hội họa, văn học…; nội dung tập huấn, hướng dẫn phải được thực hiện thực chất, tránh hàn lâm, chiếu lệ, hời hợt, phải phù hợp với từng địa phương, từng đối tượng, thực sự giúp ích cho các buôn làng trong bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch. Đồng thời chú trọng đến đưa nội dung về văn hóa vào giáo dục cho học sinh; đưa các hoạt động văn hóa trở thành phong trào của cộng đồng”.

Có thể nói, Nghị quyết 80-NQ/TW đã trao “chìa khóa”, vấn đề là làm sao để “mở cánh cửa” khai phá mạnh mẽ nguồn lực văn hóa, biến di sản thành tài sản cho nhân dân, đưa văn hóa trở thành một trụ cột để phát triển bền vững.

Báo Đắk Lắk